Mandat w Holandii — jak działa CJIB i co, gdy nie zapłacisz

Mandaty w Holandii są wysokie, a system ich ściągania — skuteczny i zautomatyzowany. Obsługuje je CJIB, centralna instytucja inkasująca grzywny. Dobra wiadomość: masz konkretne prawa i możesz rozłożyć płatność. Zła: ignorowanie kosztuje więcej niż cokolwiek innego, a kwota rośnie automatycznie.

Skąd się bierze mandat

Większość to wykroczenia rejestrowane automatycznie — fotoradary, odcinkowy pomiar prędkości, kamery. Mandat idzie na właściciela pojazdu, niezależnie od tego, kto prowadził.

To ważne przy autach służbowych i wypożyczonych: firma przekaże mandat Tobie, zwykle z własną opłatą administracyjną.

Reklama

Najdroższe i najczęściej łapane: telefon w ręku podczas jazdy, przekroczenie prędkości, jazda po alkoholu (dopuszczalny poziom jest niższy niż w Polsce, a dla kierowców z krótkim stażem jeszcze niższy) oraz nieustąpienie pierwszeństwa rowerzyście.

Co się dzieje, gdy nie zapłacisz w terminie

Ten mechanizm warto znać, bo tłumaczy, dlaczego mandat na 100 euro potrafi urosnąć do kilkuset:

1. Pierwsze ponaglenie — kwota rośnie o połowę.
2. Drugie ponaglenie — kwota rośnie dwukrotnie względem pierwotnej.
3. Egzekucja — sprawa trafia do komornika, a CJIB ma narzędzia, których zwykły wierzyciel nie ma.

Na etapie egzekucji możliwe jest: zajęcie wynagrodzenia lub konta, unieruchomienie albo zajęcie pojazdu, a przy poważniejszych sprawach zawieszenie prawa jazdy, a nawet zatrzymanie w areszcie na poczet grzywny.

Reaguj przy pierwszym piśmie. Każdy kolejny etap jest dwa razy droższy i trudniejszy do odkręcenia.

Nie zgadzasz się — odwołanie

Masz sześć tygodni od daty na mandacie na wniesienie odwołania. Termin liczy się od daty pisma, a nie od dnia, w którym je przeczytałeś.

• Odwołanie składasz do prokuratora (officier van justitie), przez internet albo listownie.
• W tym czasie zwykle nie musisz płacić, ale przy wyższych kwotach bywa wymagana kaucja — przeczytaj pouczenie.
• Jeśli prokurator odrzuci odwołanie, możesz iść dalej — do sądu (kantonrechter).

Kiedy odwołanie ma sens: sprzedałeś auto przed zdarzeniem, pojazd był kradziony, na zdjęciu jest inny samochód, znak był zasłonięty, mandat dotyczy dwóch tych samych zdarzeń. Dołącz dowody — umowę sprzedaży, zgłoszenie kradzieży, zdjęcia.

Odwoływanie się „bo drogo" nie zadziała, ale wtedy zostaje inna droga.

Nie masz z czego zapłacić — poproś o raty

To jest część, o której mało kto wie: CJIB rozkłada mandaty na raty, jeśli kwota przekracza pewien próg, a Ty złożysz wniosek.

• Wniosek składasz przez stronę CJIB albo telefonicznie.
• Złóż go przed terminem płatności — na etapie egzekucji jest znacznie trudniej.
• Raty wstrzymują naliczanie podwyżek, o ile je spłacasz.

Przy wielu długach wobec instytucji publicznych warto pójść do gminy po schuldhulpverlening — patrz Długi i komornik.

Auto na polskich tablicach

Rozpowszechnione przekonanie, że mandat z zagranicznych tablic „nie dojdzie", jest nieprawdziwe. W Unii działa wymiana informacji o właścicielach pojazdów i mandaty z Holandii są doręczane do Polski, a przy wyższych kwotach egzekwowane transgranicznie.

Osobno: wyjazd z Holandii nie kasuje długu wobec CJIB. Sprawa czeka, a przy powrocie — albo przy kontroli podczas wjazdu — potrafi się przypomnieć razem z narosłymi kosztami.

Zmieniłeś adres albo wyjechałeś

Pisma idą na adres z rejestru mieszkańców. Zgłoś przeprowadzkę w gminie, a przy wyjeździe z Holandii — wymelduj się i podaj adres zagraniczny. To jest najczęstsza przyczyna, dla której człowiek dowiaduje się o mandacie dopiero na etapie zajęcia wynagrodzenia. Patrz Meldunek w gminie.

Warto też włączyć powiadomienia w elektronicznej skrzynce MijnOverheid — patrz DigiD.

Krótko

• Nie zgadzasz się → odwołanie w sześć tygodni, z dowodami
• Nie masz pieniędzy → wniosek o raty przed terminem płatności
• Ignorujesz → +50%, potem +100%, potem egzekucja i pojazd
• Wyjazd do Polski niczego nie kończy

Poradnik ma charakter informacyjny. Aktualne stawki, progi i procedury podaje CJIB. Przy sprawach karnych i wysokich grzywnach skorzystaj z pomocy prawnej.