Ślub w Holandii — formalności, koszty i skutki majątkowe

Ślub cywilny w Holandii jest prosty formalnie i tańszy, niż większość osób zakłada — a przy odrobinie planowania bywa nawet bezpłatny. Warto natomiast rozumieć dwie rzeczy, które różnią się od polskich przyzwyczajeń: wybór między małżeństwem a związkiem partnerskim oraz to, co domyślnie staje się wspólne.

Zgłoszenie zamiaru zawarcia małżeństwa

Pierwszy krok to zgłoszenie w gminie (melding voorgenomen huwelijk, dawniej zwane ondertrouw). Składa się je z wyprzedzeniem — zwykle nie później niż dwa tygodnie przed ślubem i nie wcześniej niż rok przed.

Ślub bierzecie w wybranej gminie, niekoniecznie tej, w której mieszkacie.

Reklama

Dokumenty

Jeśli oboje jesteście zameldowani w Holandii, gmina większość danych ma u siebie. Zwykle potrzebne są:

• Dokumenty tożsamości obojga
• Odpis aktu urodzenia — najlepiej wielojęzyczny, wtedy nie trzeba tłumaczenia ani apostille; patrz Tłumaczenia i apostille
• Zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa z polskiego urzędu stanu cywilnego, jeśli nie jesteście zameldowani w Holandii albo gmina o nie poprosi
• Dokumenty dotyczące poprzedniego małżeństwa — wyrok rozwodowy albo akt zgonu, jeśli dotyczy
• Dane świadków

Zamów dokumenty z Polski z wyprzedzeniem — to zwykle najdłuższy element przygotowań, a odpisy bywają wymagane jako świeże.

Świadkowie i przebieg

Potrzebujecie od dwóch do czterech świadków, pełnoletnich, z dokumentem tożsamości. Gminy oferują też świadków urzędowych, gdy nie macie kogo poprosić.

Ceremonia jest krótka i odbywa się w ratuszu albo w miejscu zatwierdzonym przez gminę.

Koszty — i darmowa opcja, o której warto wiedzieć

Ceny ustala gmina i zależą od dnia, godziny i miejsca. Podstawowa ceremonia w ratuszu jest umiarkowanie droga, uroczysta w atrakcyjnym miejscu — znacznie droższa.

Wiele gmin oferuje bezpłatny ślub (gratis trouwen) w wyznaczonych, wczesnych godzinach określonych dni tygodnia. Ceremonia jest wtedy minimalna — bez przemówienia i muzyki — ale prawnie identyczna. Terminy bywają rozchwytywane, więc pytaj wcześnie.

Doliczyć trzeba jeszcze opłatę za odpis aktu małżeństwa, który będzie potrzebny do dalszych spraw.

Małżeństwo czy związek partnerski

Holandia zna obie formy i mają one niemal identyczne skutki prawne: majątkowe, podatkowe, spadkowe, alimentacyjne i wobec dzieci.

Różnice, które faktycznie mają znaczenie:

• Rozwiązanie. Związek partnerski bez małoletnich dzieci można rozwiązać umową u notariusza, bez sądu. Małżeństwo zawsze wymaga sądu.
• Ceremonia. Przy związku partnerskim może być całkowicie formalna, bez uroczystości.
• Uznanie za granicą. I to jest kluczowe dla Polaków: małżeństwo zawarte w Holandii zostanie uznane w Polsce, a związek partnerski nie. Jeśli planujecie powrót albo chcecie, by wasz status działał w polskich urzędach, wybierzcie małżeństwo.

Co staje się wspólne — to zaskakuje najczęściej

W Polsce domyślnie powstaje wspólność obejmująca prawie wszystko, co nabyte po ślubie. W Holandii od 2018 roku obowiązuje wspólność ograniczona.

Oznacza to w uproszczeniu, że:

• majątek zgromadzony przed ślubem zostaje osobisty
• spadki i darowizny zostają osobiste, nawet otrzymane w trakcie małżeństwa
• wspólne staje się to, co wypracujecie i nabędziecie wspólnie po ślubie, oraz majątek, który był wspólny już wcześniej

Prowadźcie dokumentację. Przy podziale trzeba wykazać, co było czyje przed ślubem — wyciągi, umowy, dowody zakupu. Bez dowodów łatwiej uznać coś za wspólne.

Jeśli chcecie inny układ — na przykład pełne rozdzielenie przy prowadzeniu działalności gospodarczej — zawiera się umowę majątkową u notariusza. Przy własnej firmie to poważny argument, bo chroni majątek współmałżonka; patrz ZZP czy BV.

Nazwisko

W Holandii nazwisko urzędowe nie zmienia się przez ślub — pozostaje to z aktu urodzenia. Można natomiast zgłosić chęć używania nazwiska partnera w kontaktach z urzędami.

To odrębna sprawa od zmiany nazwiska w polskich dokumentach, którą trzeba załatwić osobno, po polskiej stronie.

Rejestracja małżeństwa w Polsce

Holenderski akt małżeństwa warto umiejscowić w polskim urzędzie stanu cywilnego. Bez tego polskie urzędy, ZUS i sprawy spadkowe będą traktować Was jako osoby stanu wolnego.

Załatwia się to przez konsulat albo bezpośrednio w USC; z odpisem wielojęzycznym idzie najsprawniej.

Co się zmienia po ślubie

• Stajecie się partnerami fiskalnymi — wpływa to na podatek i na dodatki, czasem znacząco. Zgłoś zmianę od razu; patrz Partner fiskalny.
• Sprawdź dodatki — łączny dochód może je obciąć, a niezgłoszenie kończy się żądaniem zwrotu.
• Dziedziczenie — małżonek dziedziczy z ustawy; przy majątku warto rozważyć testament.
• Emerytura zakładowa — zgłoś partnera w funduszu emerytalnym, bo świadczenie dla wdowy lub wdowca zwykle wymaga zgłoszenia.

Poradnik ma charakter informacyjny. Wymagane dokumenty, terminy i opłaty ustala gmina — sprawdź je na jej stronie. Przy sprawach majątkowych skonsultuj się z notariuszem.