Zasiłek dla bezrobotnych (WW) w Holandii — warunki, wysokość, obowiązki

WW (Werkloosheidswet) to holenderski zasiłek dla bezrobotnych. Wypłaca go UWV. Jeśli straciłeś pracę nie z własnej winy i masz przepracowany wymagany okres, prawdopodobnie Ci przysługuje — a bardzo wielu Polaków go nie pobiera, bo zakłada, że „nie należy mi się".

Kto ma prawo

Trzy warunki muszą być spełnione naraz:

• Tracisz co najmniej pięć godzin pracy tygodniowo (albo połowę, jeśli pracowałeś mniej niż dziesięć godzin).
• Warunek tygodni: przepracowałeś co najmniej 26 tygodni w ciągu ostatnich 36 tygodni przed utratą pracy. To jest podstawowy próg i większość pracujących na pełen etat go spełnia.
• Nie jesteś winny bezrobociu. Sam nie złożyłeś wypowiedzenia bez ważnego powodu i nie zostałeś zwolniony dyscyplinarnie z własnej winy.

Ten trzeci punkt jest powodem, dla którego treść porozumienia o rozwiązaniu umowy jest tak ważna — patrz Zwolnienie z pracy.

Reklama

Jak długo

Zasiłek trwa od 3 do maksymalnie 24 miesięcy.

Minimum 3 miesiące dostaje każdy, kto spełnia warunek tygodni. Dłuższy okres zależy od tak zwanego warunku lat: liczy się, ile lat z ostatnich pięciu przepracowałeś w wymiarze uznawanym przez UWV. Za każdy taki rok dolicza się miesiąc zasiłku, a po przekroczeniu dziesięciu lat stażu — po pół miesiąca za rok.

Lata pracy w Polsce mogą się liczyć. Potrzebny jest dokument U1 z polskiego urzędu pracy, potwierdzający okresy zatrudnienia. Zamów go, jeśli pracowałeś wcześniej w Polsce — potrafi wydłużyć zasiłek o miesiące.

Ile wynosi

Podstawą jest dagloon — średnie dzienne wynagrodzenie z roku poprzedzającego utratę pracy.

• Pierwsze dwa miesiące: 75% dagloonu
• Od trzeciego miesiąca: 70%

Obowiązuje górna granica dagloonu — powyżej pewnego poziomu zarobków zasiłek się nie zwiększa. Kwota zmienia się dwa razy w roku, więc sprawdź aktualną w UWV.

Od zasiłku potrącana jest zaliczka na podatek i składki, a wczasowe jest odkładane i wypłacane osobno — zwykle w maju. To znaczy, że kwota, którą zobaczysz na koncie, jest niższa, niż wychodzi z prostego przeliczenia.

Jak złożyć wniosek

1. Zarejestruj się jako poszukujący pracy na werk.nl — możesz to zrobić już w okresie wypowiedzenia.
2. Złóż wniosek o WW przez DigiD, najpóźniej w ciągu tygodnia od pierwszego dnia bezrobocia. Spóźnienie oznacza utratę świadczenia za ten okres — to nie jest formalność.
3. Przygotuj: BSN, dane pracodawcy, umowę, wypowiedzenie lub porozumienie, numer konta.
4. UWV ma na decyzję określony czas; pierwsza wypłata bywa po kilku tygodniach. Miej na to poduszkę finansową.

Nie masz DigiD? Załóż od razu — patrz DigiD. Bez niego wniosek jest znacznie trudniejszy.

Obowiązki w trakcie

Zasiłek nie jest bezwarunkowy i UWV to sprawdza:

• Szukaj pracy i dokumentuj to — obowiązuje określona liczba działań (aplikacje, rozmowy) w każdym okresie rozliczeniowym. Zapisuj gdzie, kiedy i do kogo.
• Zgłaszaj każdą zmianę — podjęcie pracy nawet na kilka godzin, wyjazd, chorobę, przeprowadzkę. Niezgłoszenie to nienależnie pobrane świadczenie plus kara.
• Wypełniaj comiesięczny formularz dochodowy — bez niego wypłata nie idzie.
• Nie odmawiaj bez powodu odpowiedniej pracy. Z czasem zakres „odpowiedniej" pracy się rozszerza.

Podjęcie pracy w niepełnym wymiarze zwykle nie odbiera zasiłku od razu — część zarobku jest odliczana, a reszta dopłacana. Warto brać takie zlecenia i po prostu je zgłaszać.

Zabranie zasiłku do Polski

To jest rzecz, o której mało kto wie, a bywa bardzo praktyczna. Możesz wyjechać szukać pracy do Polski i przez pewien czas pobierać holenderski zasiłek — zwykle do trzech miesięcy, z możliwością przedłużenia w określonych sytuacjach.

Warunki są sztywne:

• musisz pobierać WW przez pewien czas przed wyjazdem
• musisz uzyskać dokument U2 z UWV przed wyjazdem — po fakcie już nie
• musisz zarejestrować się w polskim urzędzie pracy w ciągu kilku dni od przyjazdu
• obowiązki poszukiwania pracy trwają dalej, tyle że w Polsce

Załatw U2 zawczasu. Wyjazd bez tego dokumentu oznacza utratę zasiłku, i to bezpowrotnie.

Gdy WW się kończy albo nie przysługuje

• Bijstand — zasiłek socjalny z gminy, ostatnia siatka bezpieczeństwa. Zależy od majątku i sytuacji partnera, więc nie każdy go dostanie.
• Toeslagi — przy niskim dochodzie sprawdź zorgtoeslag i huurtoeslag; zgłoś spadek dochodu od razu, nie na koniec roku.
• Pomoc gminy — kursy, przekwalifikowanie, wsparcie w szukaniu pracy. Warto pytać, bo rzadko jest reklamowane.

Decyzja odmowna

Od każdej decyzji UWV przysługuje sprzeciw w ciągu sześciu tygodni. Termin jest twardy — po nim sprawa jest zamknięta.

Odmowa z powodu „winy w bezrobociu" jest częsta przy porozumieniach stron i bardzo często da się ją podważyć, jeśli dokument był źle sformułowany. Idź z pismem do Juridisch Loket albo do związku zawodowego — porada jest bezpłatna.

Poradnik ma charakter informacyjny. Kwoty maksymalne, progi i szczegółowe warunki podaje UWV — sprawdź je przed złożeniem wniosku.