Huisarts — lekarz rodzinny w Holandii: jak się zapisać i jak z niego korzystać

Huisarts to lekarz rodzinny i jednocześnie brama do całej holenderskiej opieki zdrowotnej. Bez niego nie trafisz do specjalisty, nie zrobisz większości badań i nie dostaniesz recepty na leki wydawane wyłącznie na receptę. Zapisanie się do przychodni jest więc jedną z pierwszych rzeczy do zrobienia po przyjeździe — nie czekaj, aż coś Ci się stanie.

Zapisz się, zanim zachorujesz

Do huisarts zapisujesz się z wyprzedzeniem, a nie w dniu choroby. Przychodnie przyjmują pacjentów z określonego obszaru (kodu pocztowego) i wiele z nich okresowo nie przyjmuje nowych — w większych miastach szukanie potrafi zająć tygodnie.

Jak szukać:

Reklama

• Zapytaj o listę przychodni w gminie albo u ubezpieczyciela zdrowotnego — ubezpieczyciele prowadzą wyszukiwarki placówek.
• Zadzwoń albo wejdź na stronę przychodni i sprawdź, czy przyjmuje nowych pacjentów (nieuwe patiënten).
• Do zapisu potrzebujesz BSN, dokumentu tożsamości i danych ubezpieczenia zdrowotnego.
• Zapisz całą rodzinę w jednym miejscu — prościej przy dzieciach.

Pamiętaj, że ubezpieczenie zdrowotne jest w Holandii obowiązkowe i trzeba je wykupić samodzielnie — patrz Zorgverzekering.

Jak umówić wizytę

Dzwonisz do przychodni, zwykle rano. Odbierze asystentka (doktersassistente) i będzie wypytywać o objawy. To nie jest wścibstwo ani filtrowanie „czy zasługujesz na lekarza" — asystentka ma przeszkolenie medyczne i decyduje o pilności wizyty. Im dokładniej opiszesz objawy, tym szybszy termin dostaniesz.

Mów wprost i konkretnie: od kiedy, gdzie boli, jak mocno, co się zmieniło, czy masz gorączkę, czy bierzesz leki. Jeśli boisz się, że coś jest poważne — powiedz to na głos. Holenderska ochrona zdrowia reaguje na jasno nazwany niepokój, nie na domysły.

Standardowa wizyta jest krótka, około 10 minut, i przewidziana na jeden problem. Masz kilka spraw — powiedz o tym przy umawianiu, dostaniesz dłuższy termin (dubbele afspraak).

Wieczór, weekend, święto — huisartsenpost

Poza godzinami pracy przychodni działa huisartsenpost (dyżurna przychodnia, zwykle przy szpitalu). Zawsze najpierw dzwonisz — bez telefonu i przydzielonego terminu zwykle Cię nie przyjmą. Numer swojego huisartsenpost znajdziesz na stronie przychodni albo w nagraniu na jej automatycznej sekretarce.

112 dzwonisz tylko w sytuacji zagrożenia życia: utrata przytomności, silny ból w klatce piersiowej, objawy udaru (opadający kącik ust, bełkotliwa mowa, niedowład ręki), duszność, poważny wypadek, silne krwawienie. W pozostałych przypadkach droga prowadzi przez huisarts albo huisartsenpost.

Nie idź samodzielnie na szpitalną izbę przyjęć — bez skierowania zwykle odeślą Cię do lekarza rodzinnego, a wizyta może nie zostać rozliczona.

Skierowanie do specjalisty

Do specjalisty trafiasz tylko ze skierowaniem (verwijzing) od huisarts. Bez niego ubezpieczyciel nie pokryje kosztów. Dotyczy to również fizjoterapii w części polis oraz opieki psychologicznej.

Wyjątki, do których idziesz bez skierowania: dentysta (rozliczany osobno — patrz Dentysta) oraz położna w ciąży.

Pamiętaj o eigen risico — udziale własnym, który płacisz sam za leczenie specjalistyczne, badania i leki w danym roku. Wizyty u samego huisarts są z niego wyłączone, dlatego chodzenie do lekarza rodzinnego nic Cię nie kosztuje poza czasem.

„Weź paracetamol" — skąd to się bierze

Holenderska medycyna rodzinna jest z założenia powściągliwa: przy infekcjach wirusowych nie przepisuje antybiotyków, przy wielu dolegliwościach zaleca odczekanie i obserwację. To nie jest lekceważenie ani oszczędzanie na Tobie — to podejście oparte na tym, że większość infekcji mija sama, a antybiotyk podany bez potrzeby szkodzi.

Co możesz zrobić, żeby to działało na Twoją korzyść:

• Powiedz, jak długo trwają objawy i czy się nasilają — to zmienia ocenę lekarza.
• Zapytaj wprost: „Po czym poznam, że muszę wrócić?". To dobrze rozumiane pytanie i zawsze dostaniesz konkretną odpowiedź.
• Wróć, jeśli nie ma poprawy. Ponowna wizyta przy braku poprawy jest w tym systemie normalna i oczekiwana.
• Masz prawo do drugiej opinii (second opinion) — możesz o nią poprosić.

Bariera językowa

Większość lekarzy w Holandii mówi po angielsku, po polsku raczej nie. Kilka rzeczy pomaga:

• Zapisz objawy na kartce przed wizytą — po polsku i po niderlandzku albo angielsku. Podstawowe zwroty znajdziesz w lekcji U lekarza.
• Weź listę leków, które przyjmujesz, z nazwami substancji czynnych — nazwy handlowe różnią się między krajami.
• Możesz przyjść z osobą towarzyszącą, która przetłumaczy.
• Część większych przychodni ma dostęp do tłumacza telefonicznego — pytaj przy umawianiu.

Apteka

Zapisz się też do apteki (apotheek) — zwykle tej przy przychodni. Recepty trafiają do niej elektronicznie, a apteka prowadzi Twoją historię leków i wychwytuje niebezpieczne połączenia. Leki bez recepty (paracetamol, ibuprofen) kupisz też w drogerii typu Kruidvat lub Etos, zwykle taniej.

Krótko: co zrobić w tym tygodniu

1. Wykup ubezpieczenie zdrowotne, jeśli jeszcze go nie masz
2. Znajdź przychodnię przyjmującą nowych pacjentów w Twoim kodzie pocztowym
3. Zapisz siebie i rodzinę, zapisz się do apteki przy przychodni
4. Zapisz w telefonie numer przychodni i numer huisartsenpost
5. Sprawdź, czy przysługuje Ci zorgtoeslag

Poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. W nagłym zagrożeniu życia dzwoń na 112.